تبلیغات
کلیک گستر البرز - مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (5)
کلیک گستر البرز
طراحی،اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و... و طراحی و اجرای فضای سبز

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (5)

آن‌چه در پی می آید پنجمین بخش از مقاله‌ی نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن است كه توسط دكترعلی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی موسسه‌ی تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه...

آن‌چه در پی می آید پنجمین بخش از مقاله‌ی نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن است كه توسط دكترعلی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی موسسه‌ی تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه حدود بخش عظیمی از نیاز غذایی روزمره بشر را تامین می‌كند و پرداختن به این موضوع مهم و استراتژیك در كشور می‌توان علاوه بر ایجاد امكانات درآمدزایی و اشتغال‌زایی در اقتصاد كلان كشور، درآمد ملی را نیز افزایش داد. برای دست‌یابی به هدف در پیش گفته شده افزایش توان علمی و تحقیقاتی باغبانی كشور، جذب نیروهای متخصص و توسعه‌ی ارقام و پایه‌های مناسب (نهال مرغوب) مهم و ضروری است؛ چراكه در تجارت به‌ویژه تجارت بین‌المللی و هم‌چنین كسب تاییدیه‌ی سلامت محصولات كشاورزی در بازارهای داخلی و خارجی نیازمند افزایش مرغوبیت و كیفیت محصولات و هم‌چنین اجرا و تدوین آئین نامه‌ها و استاندارهای ملی و بین المللی است. بنابراین اگر قابلیت‌ها و امكانات تولید محصولات باغبانی با تحقیقات در جهت افزایش كیفیت تولیدات كشاورزی همراه شود می‌توان به رونق اقتصاد باغبانی امیدوار بود.

*عملیات پیوند در نهالستان*



پیوند به عملی گفته می‌شود كه در آن قطعه‌ی از یك گیاه بر روی قطعه‌ی دیگر طوری قرار داده ‌شود كه از اتصال و اتحاد آن دو قطعه گیاه واحدی به‌وجود ‌آید و بتواند به‌عنوان گیاه مستقل رشد و نمو كند. قسمت فوقانی كه تنه، انشعابات شاخه و برگ را به‌وجود بیاورد پیوندك ( Scion) و قسمت تحتانی را كه ریشه را تشكیل می‌دهد پایه (Root – Stock, Under – Stock) می‌نامند. گاهی برای كنترل اندازه درخت یا غلبه بر ناسازگاری پیوند، بیش از یك گیاه بر روی پایه پیوند زده می‌شود كه معمولا گیاه میان پایه تنه و گاهی انشعابات اولیه را به وجود می‌آورد و بر روی آن رقم اصلی را پیوند می‌زنند این نوع پیوند واسطه و شاخه مزبور را میان ساقه (Inter – Stem) یا میان پایه (Inter – Stock) می‌گویند.


هدف از پیوند: همان گونه كه اشاره شد پیوند یكی از روش‌های تكثیر غیرجنسی است كه از آن درمواردی كه در ادامه به آن اشاره می‌شود استفاده می‌كنند:
الف ـ تكثیر بوسیله‌ی سایر روش‌های امكان‌پذیر نباشد
ب ـ ایجاد فرم (دسه) ویژه طبیعت
ج ـ استفاده بهینه از خصصویات ویژه پایه‌ها برای نمونه ایجاد مقاومت در برابر سرما، آفات، بیماری‌ها كنترل اندازه و غیره
د ـ كاهش دوره‌ی نونهالی
هـ ـ تست آلودگی بیماری‌ها به‌ویژه بیماری‌های ویروسی


فرآیند جوش خوردن پیوند: به‌طور كلی می‌توان گفت كه از نظر فیزیولوژیكی، واكنش درخت نسبت به پیوند یعنی جوش خوردن پایه و پیوندك بر اساس فرآیند ترمیم انجام می‌شود. به عبارت دیگر درعمل پیوند (بریدن شاخه) گیاه به زخم وارده واكنش نشان داده و برای ترمیم آن شروع به تولید كالوس می‌كند. به‌هرحال در جوش خوردن پیوند یك سلسله اعمال فیزیولوژیكی در مراحل انجام می‌شود كه در ادامه به توضیح آن می‌پردازیم.
اولین گام موفقیت درجوش خوردن پیوند ایجاد تماس كامل میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندك است. این عمل بیشتر به تكنیك و مهارت پیوند زدن همانند ایجاد و برش یك‌نواخت، بستن نخ و به كار بردن چسب پیوند بستگی دارد.
در موقع پیوند هرچه فاصله میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندك كمتر باشد كالوس ایجاد شده زودتر به همدیگر رسیده و پیوند جوش می‌خورد. به‌همین دلیل در گیاهان تك لپه‌ای جوش خوردن پیوند به‌دلیل وجود كامبیوم ناپیوسته و پراكنده بودن دستجات چوب و آبكش در داخل بافت زمینه امكان‌پذیر نیست.
فرآیند بعدی در مرحله‌ی جوش خوردن پیوند، ایجاد توده‌هایی از سلول‌های پارانشیم خاص تمایز نیافته با دیواره‌ی نازك (كالوس) از سلول‌های مریستمی لایه زاینده‌ی پایه و پیوندك است.
آزمایشات نشان داده است كه بیشترین مقدار بافت كالوس در پیوند جوانه از پایه تولید می‌شود. در هر صورت كالوس انتقال آب و مواد معدنی را از ریشه به پیوندك برای مدت كوتاهی ممكن می‌سازد؛ اما برای ادامه مستمر انتقال آب و موادمعدنی مستلزم ایجاد پل كامبیوم از كالوس حاصل از لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندك پس از 2 تا 3 هفته عمل پیوند است تا موجب تشكیل آوند‌های چوب و آبكش از پل كامبیوم می‌شود تا پس از این مرحله ارتباط موادغذایی میان قسمت‌هایی هوایی و زیرزمینی نبات پیوندی برقرار شود.
لازم به ذكر است كه منشاء آوندهای چوب جدید از فعالیت‌ بافت پیوندك است نه از بافت پایه، بنابراین پس از انجام اعمال در پیش گفته شده در فرآیند پیوند، نبات پیوندی حاصل می‌شود كه به‌عنوان واحد مستقل به رشد ونمو خود ادامه می‌دهد.



*مراحل جوش خوردن*




1 ـ تماس میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندك
2 ـ تولید بافت كالوس
3 ـ به‌هم آمیختن سلول‌های پارانشیمی حاصل از پایه و پیوندك
4 ـ به‌وجود آمدن ارتباط آوندی




شرایط گرفتن پیوند: از شرایط موفقیت برای گرفتن پیوند می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:
ـ سازگاری پیوند (از نظر فیزیولوژیكی)
ـ قرابت نزدیك (از نظر گیاه‌شناسی)
ـ وجود لایه‌ی كامبیوم پیوسته (از نظر آناتومیكی)
ـ ایجاد تماس كامل میان لایه‌ی زاینده پایه و پیوندك در عمل (تكنیك پیوند)
ـ وجود فاكتورهای محیطی مناسب (از نظر شرایط بیرونی)
ـ زمان عدم پیوند (مرحله رشد گیاه، نوع پیوند)
ـ عدم آلودگی به آفات وبیماری‌ها (سالم بودن پایه و پیوندك)
-رابطه‌ی خویشاوندی میان پایه و پیوندك (از نظر گیاه‌شناسی)

یكی از فاكتورهای موثر در گیرایی پیوند، وجود رابطه‌ی بوتانیكی میان پایه و پیوندك است، هرچه این رابطه از نظر تئوری فاصله گیرد به‌همان اندازه احتمال گیرایی پیوند كاهش پیدا می‌كند و درعمل نیز این حالت در پیوند درختان میوه اتفاق می‌افتد. به‌طوری كه پیوند میان گیاهان دوخانواده متفاوت غیر ممكن می‌باشد. اگر روابط این دو را در دختان تیره‌ی گل سرخ بررسی كنیم مشخص می‌شود كه گیرایی پیوند میان گیاهان از تیره به گونه افزایش می‌یابد.
با توجه به رابطه‌ی درپیش گفته شده می‌توان گفت كه امكان پیوند میان دو خانواده متفاوت و یا دو زیر تیره‌ی یك خانواده وجود ندارد، برای نمونه گیاهان تیره‌ی مركبات بر روی گیاهان تیره‌ی گل سرخ و یا گیاهان زیرتیره‌ی دانه ‌دارها و هسته‌دارها امكان‌پذیر نیست.
پیوند میان دوجنس گوناگون متعلق به یك زیر تیره ممكن است امكان‌پذیر باشد و یا نباشد برای نمونه پیوند گلابی بر روی به و زالزالك به‌منظور پا كوتاه كردن صورت می‌گیرد؛ اما پیوند به بر روی گلابی امكان‌پذیر نیست.
پیوند میان گونه‌های دو زیرجنس گوناگون متعلق به یك جنس اغلب امكان‌پذیر است، اما درجات ناسازگاری وجوددارد؛ برای نمونه پیوند گیاهان متعلق به زیرجنس (هلو و بادام) بر روی زیرجنس آلو، به‌عنوان مثال بادام را می‌توان روی آلو پیوند زد اما روی زردآلو ناسازگارست .



سازگاری پیوند: یكی از فاكتورهای مهم دیگر در گیرایی پیوند، سازگاری میان پایه و پیوندك است، هنگامی‌كه پس از پیوند دو گیاه توسط پیوند جوانه یا شاخه به عنوان یك گیاه واحد به‌طور موفقیت‌آمیز رشد بكند گفته می‌شود میان پایه و پیوندك سازگاری وجود دارد.
تشخیص سازگاری پایه و پیوندك در مراحل اولیه رشد مشكل است چون گاهی برخی از سازگاری‌ها به تدریج ظاهر می‌شوند.

درباره وبلاگ

این وبلاگ تحت پوشش و زیر نظر شرکت کلیک گستر البرز می باشد.

هر گونه طراحی، اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و ... توسط شرکت کلیک گستر البرز انجام می گیرد.
و به تازگی بخش فضای سبز این شرکت به همکاری متخصصین و تحصیل کردگان دانشگاهی راه اندازی شد.
مدیر وبلاگ : .M YR

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان