تبلیغات
کلیک گستر البرز - مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (4)
کلیک گستر البرز
طراحی،اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و... و طراحی و اجرای فضای سبز

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (4)

آن‌چه در پی می آید چهارمین بخش از مقاله‌ی نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن است كه توسط دكتر علی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه ...

آن‌چه در پی می آید چهارمین بخش از مقاله‌ی نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن است كه توسط دكتر علی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه بخش عظیمی از نیاز غذایی روزمره‌ی بشر را تامین می‌كند و پرداختن به این موضوع مهم و استراتژیك در كشور می‌توان علاوه بر ایجاد امكانات درآمدزایی و اشتغال‌زایی در اقتصاد كلان كشور، درآمد ملی را نیز افزایش داد.
برای دست‌یابی به هدف در پیش گفته شده افزایش توان علمی و تحقیقاتی باغبانی كشور، جذب نیروهای متخصص و توسعه‌ی ارقام و پایه‌های مناسب (نهال مرغوب) مهم و ضروری است؛ چراكه در تجارت به‌ویژه تجارت بین‌المللی و هم‌چنین كسب تاییدیه‌ی سلامت محصولات كشاورزی در بازارهای داخلی و خارجی مرغوبیت و كیفیت بالای محصولات و توجه به آئین نامه‌ها و استاندارهای ملی و بین المللی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ بنابراین اگر قابلیت‌ها و امكانات تولید محصولات باغبانی با تحقیقات در جهت افزایش كیفیت تولیدات كشاورزی همراه شود می‌توان به رونق اقتصاد باغبانی امیدوار بود.

*عملیات داشت نهال بذری در نهالستان تا رسیدن به مرحله پیوندزنی*

*آبیاری*




آبیاری پس از كاشت بذور یا هسته: بلافاصله پس از كشت بذور یا هسته نهالستان را آبیاری می‌كنند این آبیاری علاوه بر تامین رطوبت بذر موجب ارتباط و چسبندگی ذرات خاك با بذور یا هسته خواهد شد، در صورتی كه نهالستان زود آماده كاشت شود و یا به‌طور كلی با عدم بارندگی و خشكسالی مواجه باشیم، نهالستان به آبیاری‌های دیگر نیاز پیدا خواهد كرد. در مواردی كه آب در داخل جوی‌ها به سرعت جریان دارد با قرار دادن كیسه‌های پلاستیكی شامل ماسه در فواصل مناسب می‌توان از سرعت زیاد آب كه موجب فرسایش جوی و كناره‌های آن می‌شود جلوگیری كرده و آب را به صورت نشستی درآورد.


آبیاری پس از رشد نهال: در فصل بهار كه بذور رشد كرده و به صورت نهال كوچكی در آمدند در موقع نیاز، آبیاری انجام می‌شود. فاصله‌ی آبیاری در این مرحله به شدت درجه حرارت، میزان بارندگی و رطوبت هوا، نوع خاك، میزان آب آبیاری و ... بستگی خواهد داشت اما به‌طور كلی فاصله‌ی آبیاری نهالستان به‌خصوص در تابستان مناسب‌تر است از 7 ـ 8 روز تجاوز نكند. اصول آبیاری را از اواخر پاییز قطع می‌كنند كه این كار در تسریع خواب زمستانه نهال می‌تواند موثر واقع شود.


حفاظت و نگهداری: برای حفاظت نهالستان در مقابل صدمات ناشی از حیوانات، اطراف آن را با تور سیمی محصور می‌كنند؛ از عملیات نگهداری در سال اول می‌توان به وجین كردن، آبیاری، سله‌شكنی، دادن كود سرك، سم‌پاشی و ... اشاره كرد كه برای پرورش و تهیه‌ی نهال قوی و سالم باید به موقع و صحیح انجام پذیرند.


وجین كردن: بذر علف‌های هرز ممكن است همراه كود، آب، باد و بذر نباتات به زمین نهالستان وارد شود و یا این‌كه از قبل به نحوی در داخل خاك موجود باشد كه لازم است به موقع اقدام به دفع آنها كرد. عمل وجین را بهتر است زمانی كه نهال‌ها كاملا مشخص شده‌اند، شروع كرد تا كارگران به اشتباه نهال را به جای علف‌های هرز از بین نبرند.
به‌دلیل آن‌كه علف‌های خود پوششی برای جلوگیری از خطر سرمای بهاره می‌باشند مناسبتر است كه در انجام این كار زیاد عجله نكرد؛ عمل وجین با توجه به نوع و رشد علف‌های هرز و وضعیت نهال‌ها لازم است حداقل یك هفته در ماه انجام پذیرد.


سله شكنی: برای نفوذ هرچه بیشتر هوا و آب به داخل خاك وهم‌چنین جلوگیری از تبخیر آب حداقل هر ماه سله‌شكنی روی پشته‌ها توسط پلانت دستی ، بیل و ... انجام می‌دهند.


دادن كود سرك: برای تقویت نهال‌های جوان در موقع نیاز می‌توان از كود ازته به‌عنوان كودسرك استفاده كرد، این كود را می‌توان پای خطوط كشت ریخته و با خاك مخلوط كرد و یا آن‌را در داخل جوی به آب اضافه كرد. میزان كود سرك 100تا 150 كیلوگرم در هكتار بوده و بلافاصله پس از دادن كود ازته سرك نهالستان باید آبیاری شود.


سم‌پاشی: درصورتی كه آفات و بیماری‌هایی در نهالستان مشاهده شود، بهتراست به متخصصین مربوطه اطلاع داده شود.


تكثیر پایه‌های كلونی: تكثیر پایه‌های كلونی درحالت عمومی از راه غیرجنسی به سه شیوه انجام می‌شود.
1 ـ قلمه‌های ریشه‌داری كه از راه خوابانیدن به دست می‌آیند.
2 ـ قلمه‌های بدون ریشه
3 ـ نهال‌های خوابانده شده


1 ـ تكثر قلمه‌های ریشه داده شده‌ی حاصل از خوابانیدن
پایه‌های غیرجنسی (كلونال) را می‌توان به آسانی با این روش زیاد كرد، پس از تهیه‌ی زمین یا بستر مناسب درصورتی‌كه خاك اره در دسترس باشد بهترین ماده برای كپه در خوابانیدن است، درغیر این صورت از خاك تهویه دار استفاده شود.
قلمه‌های ریشه دار یا پاجوش‌های بی‌ریشه را به فاصله‌ی30 سانتی‌متر روی خطوط و به فاصله‌ی 2متر بین ردیف در زمین نهالستان یا در بستر تهیه شده می‌كارند و پس از گذشت یك‌سال قبل از شروع رشد نباتی بلافاصله آنها را از سطح خاك كف بر می‌دارند.
شاخه‌های جوان را كه در داخل شیارهایی اطراف بوته‌ی مادری در زیر لایه‌ای از خاك می‌خوابانند هنگامی كه این نوع شاخه‌های كپه‌ای در فصل مناسب ریشه‌دار شدند آنها را از زمین درمی‌آورده و در نهالستان می‌كارند و در همان محل هم پیوند می‌كنند

خاك اره محیط بسیار خوبی برای كپه و كار كردن با آن خیلی آسان‌تر از خاك است. به تجربه ثابت شده است كه پیوند این نوع از پایه‌ها در بستر دائمی به‌خصوص تكرار آنها در یك بستر و نیز از نظر سلامت صحیح نبوده و روش متروكی به‌شمار می‌رود زیرا اغلب ویروس‌های مضر در این روش یعنی تكرار كاشت در یك بستر بدون تناوب، پس از مدتی، ظاهر و شیوع پیدا می‌كنند.


2 ـ تكثیر پایه‌های كلونی توسط قلمه‌های بدون ریشه
ازدیاد پایه‌های سیب به‌وسیله‌ی قلمه‌های بدون ریشه با آن‌كه تاكنون عمومیت پیدا نكرده است اما یكی از مهمترین روش‌های جدید در تكثیر پایه می‌باشد، زیرا در مقایسه با قلمه‌های ریشه‌دار برتری قلمه‌كاری در آن است كه از نظر كیفیت می‌توان تعداد بیشتری پایه با هزینه‌ی كمتری در واحد سطح به‌دست آورد اما از سویی نمی‌توان از تمام تیپ‌ها و گونه‌های مختلف به آسانی قلمه‌ی ‌ریشه‌دار تهیه و تولید كرد، برای نمونه ریشه‌زایی قلمه‌ مشكل است به‌هر حال تكنیك كار تكثر از طریق قلمه این‌گونه است كه دراوایل اردبیهشت شاخه‌های یك‌ساله را به طول 25سانتی‌متر (شاخه‌های رشد سال) و به ضخامت یك مداد از بوته‌ی مادری جدا كرده و انتهای آنها پیش از كاشت با هورمون‌های ریشه‌زا آغشته یا اندود كرده و بلافاصله در بستر می‌كارند این هورمون‌ها باعث تحریك و تسریع عمل ریشه‌زایی در قلمه‌ها می‌شوند. Iba (ایندول بوتیریك اسید) یكی از هورمون‌های معروف است كه تاكنون با غلظت 3هزار در میلیون با آغشته كردن قلمه‌های گوناگون به‌كار می‌رود؛ اما غلظت آن برای انواع قلمه‌ها متفاوت است.
قلمه‌هایی كه به این شیوه پس ازگذشت یك فصل درنهالستان آماده‌ی پیوند خواهند شد، روش جدیدتر و پیشرفته‌تر كه در مراكز تولید نهال توسط قلمه‌زنی بیشتر استفاده می‌كنند استفاده از سیستم و یا در شاسی یا گلخانه است.
در این روش نیز قلمه‌هایی كه پس از تیمار با هورمون‌های ریشه‌زا و گلخانه یا شاسی‌هایی كه به‌وسیله‌ی كابل‌های برق تا 7 ـ 8 درجه سانتی‌گراد نسبت به قسمت هوایی گرم می‌شوند در ماسه شسته یا پرلیت می‌كارند و پس از ریشه‌زایی به نهالستان منتقل می‌كنند.
پس از انتقال پایه‌های كلونی به نهالستان عملیات نگهداری و حفاظت همانند وجین، آبیاری، سله‌شكنی، دادن كود سرك، مبارزه با آفات و بیماری‌ها انجام می‌شود.


3 ـ تكثر پایه‌های كلونی توسط نهال‌های خوابانیده شده
برای تولید پایه‌های كلونی در این روش لازم است زمین مسطح بوده و خاك آن سبك باشد. پیش از انجام عملیات‌های زراعی از علف‌كش‌های مناسب‌ مانند راندآپ برای از بین بردن علف‌های هرز به میزان 4 لیتر علف كش راندآپ در هزار لیتر آب وبه‌طور معمول در اوایل شهریورماه بستر نهالستان (زمین نهالستان) را محلول‌پاشی كرده و به مدت سه هفته از انجام هرگونه عملیات دیگر خودداری شود تا در این مدت علف‌كش، به خوی بتواند عمل كرد.
سه هفته پس از انجام عملیات محلول‌پاشی با علف‌كش راندآپ، كود دامی كاملاً پوسیده به میزان 50 تا 100 تن در هكتار به همراه50 تا 100 تن تورب كه اگر تورب مقدور نباشد از 50 الی 100 تن خاك اره روی سطح زمین نهالستان پخش می‌گردد و سپس شخم عمیق زمین به عمق 40 ـ30 سانتی‌ انجام می‌گیرد. سپس در جهان مختلف دیسك می‌زنیم. بعد از شخم زمین و دیسك زدن و مخلوط كردن خاك با كودهای حیوانی و تورب یا خاك اره تسطیح زمین به كمك ماله انجام می‌شود.
جهت كاشت به فواصل 70 سانتی‌متر شیارهای به عمق20 سانتی‌متر ایجاد می‌كنیم؛ فاصله میان دو ردیف 140 سانتی‌متر خواهد بود، طول پایه‌های كلونی استاندارد در این روش تكثیر برای خوابانیدن در حدود 60 سانتی متر است.
این پایه در پاییز در شیارهای ایجاد شده با زاویه 45 درجه كاشته می‌شوند و تا بهار به آنها دست نمی‌زنیم، در بهار برای آن‌كه روی سطح خاك به صورت افقی قرار گیرد از مفتول سیمی برای بستن آن استفاده می‌كنند. در بهار پیش از خوابانیدن برای تحریك رشد جوانه‌های جانبی از 40 سانتی متری نهال را هرس می‌كنند.
نهال خوابانیده شده در حدود 8 ـ9 جوانه رشد كرده و ایجاد شاخه می‌كنند و در سال اول از میان این شاخه‌ها حداكثر 3 ـ 4 عدد انتخاب كرده و اگر تمام آنها را نگه‌دای كنیم به دلیل تغذیه ناكافی باعث تضعیف نهال‌ها می‌شود.
زمانی كه ارتفاع شاخه‌ها به 10 سانتی‌متر رسید اولین خاك دهی با دست انجام می‌شود. هنگامی‌كه ارتفاع شاخه‌ها به 20 سانتی‌متر رسید می‌توان از ماشین آلات ویژه‌ای برای خاك دهی به پای نهال‌ها استفاده كرد البته در موقع خاك دهی باید از خاك مرطوب استفاده شود و یا این‌كه قبل از خاك دهی، خاك را مرطوب كرد. عمل خاك دهی 5 ـ6 بار تكرار می‌شود و در نهایت در طول فصل رشد ارتفاع خاك پای نهال‌ها به 30 سانتی‌متر خواهد رسید و ریشه‌های ظاهر شده در 15 سانتی‌متری خواهد بود، هم‌چنین در طول فصل رشد سعی می‌شود رطوبت پای نسبی خاك پای شاخه‌ها در حدود 60 ـ 70 سانتی متر حفظ شود.
در پاییز با چنگك خاك را كنار زده و از 2 سانتی متری سطح خاك نهال‌ها را جدا می‌كنند، بدین ترتیب می‌توان 10 سال نهال كلونی تولید كرد؛ نهال‌های جدا شده به خزانه انتظار منتقل می‌شوند و در خزانه انتظار نهال‌های ریشه‌دار شده به فاصله 30 سانتی‌متر با ردیف‌های 70 سانتی‌متر كاشته می‌شوند و در مرداد عمل پیوند روی آنها صورت می‌گیرد.

درباره وبلاگ

این وبلاگ تحت پوشش و زیر نظر شرکت کلیک گستر البرز می باشد.

هر گونه طراحی، اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و ... توسط شرکت کلیک گستر البرز انجام می گیرد.
و به تازگی بخش فضای سبز این شرکت به همکاری متخصصین و تحصیل کردگان دانشگاهی راه اندازی شد.
مدیر وبلاگ : .M YR

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان