تبلیغات
کلیک گستر البرز - مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (2)
کلیک گستر البرز
طراحی،اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و... و طراحی و اجرای فضای سبز

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مفاهیم مهندسی كشاورزی- باغبانی (2)

آن‌چه در پی می آید بخش دوم مقاله‌ی «نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن» است كه توسط دكترعلی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و اموزش كشاورزی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه ...

آن‌چه در پی می آید بخش دوم مقاله‌ی «نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن» است كه توسط دكترعلی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و اموزش كشاورزی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد كشاورزی تدوین شده است.
با شناخت كامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی كه حدود بخش عظیمی از نیاز غذایی روزمره‌ی بشر را تامین می‌كند و پرداختن به این موضوع مهم و استراتژیك در كشور می‌توان علاوه بر ایجاد امكانات درآمدزایی و اشتغال‌زایی در اقتصاد كلان كشور، درآمد ملی را نیز افزایش داد. برای دست‌یابی به هدف در پیش گفته شده افزایش توان علمی و تحقیقاتی باغبانی كشور، جذب نیروهای متخصص و توسعه‌ی ارقام و پایه‌های مناسب ( نهال مرغوب) مهم و ضروری است؛ چراكه در تجارت به‌ویژه تجارت بین‌المللی و هم‌چنین كسب تاییدیه‌ی سلامت محصولات كشاورزی در بازارهای داخلی و خارجی، مرغوبیت و كیفیت بالای محصولات و توجه به آئین نامه‌ها و استاندارهای ملی و بین المللی است. بنابراین اگر قابلیت‌ها و امكانات تولید محصولات باغبانی با تحقیقات در جهت افزایش كیفیت تولیدات كشاورزی همراه شود می‌توان به رونق اقتصاد باغبانی امیدوار بود.
دفتر مطالعات خبرگزاری دانشجویان ایران، آشنایی با مفاهیم تخصصی و فنی در هر حوزه را مقدمه‌ی ایجاد یك عرصه‌ عمومی برای گفت وگوی دانشگاهیان و حرفه‌مندان با مدیران و سیاست‌گذاران درباره‌ی سیاست‌ها و استراتژی‌ها و برنامه‌ها در آن حوزه می‌داند و اظهار امیدواری می‌كند تحقق این هدف، ضمن مستند سازی تاریخ فرآیند سیاست‌گذاری عمومی و افزایش نظارت عمومی بر این فرآیند، موجب طرح دید‌گاه‌های جدید و ارتقای كیفیت آن در حوزه‌های مختلف شود.

*آب نهال‌كاری*




هنگامی‌كه منبع آب به‌صورت چاه، دریاچه و یا رودخانه است آلودگی‌ به علف‌های هرز، خزه‌ها و جلبك‌ها ممكن است مشكلاتی ایجاد كند. نفوذ آلودگی‌ شیمایی از فاضلاب‌ها به منابع آن همانند علف‌كش‌هایی كه در مزارع همسایه به‌كار رفته و یا كودهای شیمایی اضافی كه بر روی محصولات مزرعه‌ای مصرف شده‌اند می‌توانند موجب آسیب زدن به گیاهان نهالستان شود.
نهال‌كارانی كه از آب‌های آلوده برای گیاهان خود استفاده می‌كنند باید آب را پیش از كاربرد تیمار كنند؛ یكی از روش‌های خوب جهت تیمار آب عبارت است از:
1 ـ به كار بردن صافی‌هایی كه بتوانند جلو نفوذ آشغال‌های درشت را بگیرد.
2 ـ آب را با استفاده از وسایل خودكار از صافی‌های شنی بگذارنید با این كار ذرات درشت و بذور علف‌های هرز گرفته می‌شود.
3 ـ به آب كلر اضافه كنید تا جلبك‌ها و عوامل بیماری‌زا را كنترل كنید میزان مصرف كلر 5/0 قسمت در میلیون (نیم میلی گرم در لیتر) است. در این نوع آب می‌توان پس از آن‌كه كودهای محلول در آن تزریق شد برای آبیاری گیاهان گلدانی نهالستان مصرف كرد.
4 ـ اگر میزان شوری آب زیاد باشد می‌توان با عبور دادن آن از یك دستگاه یون زدا، یا راند واژگون سطح شوری را اصلاح كرد.
برای نهالستان باید از آبی استفاده كرد كه سالم و عاری از هرگونه عوامل بیماری‌زا باشد و برای این كار می‌توان از آب رودخانه،‌ چشمه، قنات، چاه‌های عمیق و نیمه عمیق برای آبیاری استفاده كرد و در میان منابع مذكور آب، آب رودخانه به علت حمل و اختلاط با مواد موجود در بستر مناسب نیست.



*آماده كردن و طراحی بستر كاشت*



برای آماده كردن و طراحی بستر كاشت با استفاده از میخ‌های چوبی و ریسمان از لبه‌ی پشته‌ها ده سانتی‌متر جدا كرده، مخلوطی به موازات جوی‌های آب‌رسانی كشیده و سپس شیارهایی به عرض 5 تا 10 سانتی‌متر و به عمق 4 الی 6 سانتی‌متر با توجه به نوع بذر روی پشته با فوكا ایجاد می‌كنند.
لازم به توضیح است پس از ایجاد شیار در نهالستان‌ میوه‌های دانه‌دار، در داخل آن‌ها مقداری ماسه‌ی شسته (ماسه بادی) به عمق 3 سانتی‌متر می‌ریزند كه بدین‌ترتیب بستر كاشت آماده خواهد شد.



*عملیات بذركاری و مسایل مربوط به آن*
انتخاب بذر (Seed Selection)



بذر عبارت است گیاهچه‌ی كوچك كه حاوی یك جنین (Embryo)، بافت‌های ذخیره‌ كننده‌ی موادغذایی (Storage Tissues) و پوشش‌های حفاظتی (Seed Covering) می‌باشد، در انتخاب بذر برای تولید پایه (Root Stock) رعایت نكات زیر لازم است:
1 ـ سالم و عاری بودن بذور از علف‌های هرز، آفات و بیماری‌ها
2 ـ یكنواخت بودن بذور
3 ـ انتخاب بذور از یك رقم (نه از ارقام مختلف) یا از موسسه‌ی قابل اطمینان
4 ـ داشتن قوه‌ی نامیه (میزان قدرت باروری بذور موجود)
در مورد به‌دست آوردن نهال از بذر باید یادآور شد كه بذور درختان میوه‌ی سردسیر را اگر بدون اعمال مدت تیمار بكارند سبز نخواهند شد؛ این مدت تیمار كردن را شكستن دوره خواب می‌نامند. بنابراین برای تولید نهال از بذور كاشته شده زمانی میسراست كه بذر توانایی تبدیل به نهال بذر را دارا باشد چون بذور اغلب درختان میوه به‌ویژه درختان میوه‌ی مناطق معتدله دارای پوشش بذر سخت هم‌چنین دارای جنین خفته (Dormant Embryo) و جنین رشد نكرده (Rudimentary) می‌باشند كه برای از بین بردن خواب این گونه بذور برای جوانه‌زنی نیاز به تیمارها مختلف است كه در ادامه آورده شده است.



شكستن خواب بذور با پوست سخت: در برخی بذور به‌دلیل پوشش سخت بذر، جنین در هنگام جوانه زدن نمی‌تواند توسعه یابد و این گونه ركود بذر را ركود مكانیكی گویند مانند زیتون این حالت غیرقابل نفوذ بدون پوشش بذر نسبت به آب توسط خراش‌دهی قابل برطرف كردن است.


شكستن خواب بذور دارای جنین رشد نكرده: بذوری كه دارای این نوع ركود هستند پس از برداشت، توانایی جوانه‌زنی را ندارند و عدم جوانه‌زنی بذر مربوط به كامل نبودن جنین است؛ بذور پس از برداشت باید مدتی انبار شوند تا بذر برسد به این نوع از رسیدن پس‌رسی یا رسیدن بعدی می‌گویند.
گفتنی‌ست عدم جوانه‌زنی در برخی بذور به‌ویژه بذور دورگه‌ای میان گونه‌ای همانند هیبرید آلو و زردآلو یا بذور ارقام گیلاس و هلو، سقط خیلی زود وقت جنین و از بین رفتن آن می‌باشد در این ارقام باید بلافاصله پس از رسیدن میوه به محض درآوردن هسته از داخل آن جنین از هسته یا بذر جدا شود و در آزمایشگاه و در محیط استریل كه دارای مواد غذایی لازم و اندكی گلوگز و آگار است كشت شود، در غیر این‌صورت نتیجه‌ی مطلوبی را نخواهد داشت.


شكستن خواب بذور با جنین‌های راكد: این گونه بذور تا موقعی كه در دمای بالای صفر الی 7 درجه سانتی‌گراد و در شرایط مرطوب سرما نبیند جوانه نمی‌زنند و عوامل بازدارنده جوانه‌زنی بذر درونی بوده و در خود جنین تجمع پیدا می‌كنند و وقتی بذور در پیش گفته شده در شرایط سرد و مربوط قرار می‌گیرند سرما دهی باعث از بین رفتن خواب فیزیولویكی آن‌ها می‌شود كه به این عمل «استراتیفه كردن» می‌گویند.
تعداد روزهایی كه بذر باید بخوابد و درجه حرارت مناسب بر حسب گونه‌های مختلف به طور وسیعی متفاوت است. حد متوسط زمان لازم از صفر تا 160 روز تغییر می‌كند. ( جدول 1 را در پیوست مشاهده كنید)






نحوه كاشت بذر بدون استراتیفیه شده و زمان آن: پس از آماده‌سازی بذر و زمین نهالستان باید بذور یا هسته‌ها كشت شوند، گفتنی‌ست روش‌های زیر در نهالستان‌ها متداول است.
الف ـ روش كرتی (دست‌پاشی)
ب ـ روش كرتی (خطی)
ج ـ روش جوی و پشته‌ای




*روش كار برای هسته كاری و بذركاری*


بذور سالم سیب، گلابی یا به را با ماسه و خاك‌برگ مخلوط كرده و در شیارهایی كه در طول زمین به فواصل معین 60 الی 100 سانتی‌متر ایجاد شده كاشته می‌شوند، به شیوه‌ای كه فاصله‌ی بذرها از یكدیگر حداقل 7 ـ10 سانتی‌متر باشد. روی بذرها را با ماسه‌ی مخلوط با خاك (دو قسمت ماسه و یك قسمت خاك‌برگ) می‌پوشانیم سپس از كنار شیارها با نهركن‌های كوچك، جوی‌هایی به عمق حداكثر 10 سانتی‌متر ایجاد و آن‌ها را به نهر مادر كنار زمین متصل می‌كنیم، آبیاری به صورت نشتی انجام می‌شود.
در مورد هسته‌كاری می‌توان به همان روشی كه برای بذركاری گفته شد عمل كرد، اما باید به این نكته توجه شود كه فاصله‌ی هسته‌ها را روی ردیف از همدیگر بیشتر و در حدود 15 ـ 20 سانتی متر در نظر گرفت، بهتر است كشت آنها درنهالستان جوی و پشته به فاصله‌ی 5 ـ 10 سانتی‌متر از لبه‌ی پشته،‌ هسته‌ها را به عمق 2ـ 3 برابر بزرگی و درشتی آنها در حفره‌هایی كه با بیلچه ایجاد می‌كنند انجام شود. فاصله‌ی هر هسته روی ردیف‌ها همان 15ـ 20 سانتی‌متر است؛ زمان كاشت مناسب اواسط پاییز بوده كه در هر صورت عمل كاشت باید اوایل آذرماه تمام شود.
یكی از مزایای كشت در پاییز، استفاده‌ی بذر یا هسته از رطوبت و یخبندان سطح خاك است كه خود یك نوع استراتیفیكاسیون طبیعی بذر است؛ در این مدت پوست هسته ترك برداشته و از رطوبت خاك استفاده می‌كند و تا بهار سال آینده به همان حال باقی خواهد ماند و این طرز كاشت در حالتی است كه از نهالستان انتظار استفاده نشده و نهال‌ها در محل اصلی پیوند زده شده و در همان جا نیز آماده فروش و بهره برداری هستند.

درباره وبلاگ

این وبلاگ تحت پوشش و زیر نظر شرکت کلیک گستر البرز می باشد.

هر گونه طراحی، اجرا و مشاوره ی پروژه های زراعت و آبیاری، باغبانی، گیاهان دارویی و ... توسط شرکت کلیک گستر البرز انجام می گیرد.
و به تازگی بخش فضای سبز این شرکت به همکاری متخصصین و تحصیل کردگان دانشگاهی راه اندازی شد.
مدیر وبلاگ : .M YR

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان